کۆمەڵگای کوردی

❯ ❮

ئاکۆ شارۆشی

ئاکۆ شارۆشی: کەسایەتی کورد بۆ وەشەن میدیا،،،بە بێ بیروباوەڕی نەتەوەیی کامڵ نابێت

ئاکۆ شارۆشی، چالاکوان و ڕاوێژکاری مەیدانی بیر و کولتوور، لە وتارێکدا جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە هیچ کوردێک ناتوانێت کەسایەتییەکی تەواو و کامڵ دروست بکات، ئەگەر بیروباوەڕی نەتەوەیی لە بنەمای هەڵوێست و هۆشیارییەکانی نەبێت.

بە وتەی شارۆشی، ئەو کەسانەی کە بە ناوی ئایین و بە ناوەڕۆکی نەتەوەپەرستی دژەکورد، ئاوازی فاشیزمی گروپی بڵاودەکەنەوە، ناتوانن خۆیان بە ئاوازی ڕەسەنی کوردایەتی بناسن یان شمشاڵی کوردەواری لێبدەن.

لە بەشێکی دیکەی وتارەکەیدا، ئاکۆ شارۆشی بە ڕوونی هۆشداری دا لەسەر ئەو ڕێکخراوانەی بە ناوی ئایین کار دەکەن، بەڵام ناوەڕۆکیان نەتەوەپەرستی عەرەب، تورک یان فارسە و هەڵوێستیان دژ بە ماف و بوونی نەتەوەی کوردە. بە پێی ئەو، ئەم جۆرە ڕێکخراوانە ناتوانن ببنە شوێنی متمانەی کۆمەڵگای کوردی و نابێت پشتیوانییان بکرێت.

شارۆشی هەروەها ئاماژەی بە گرنگی «کەزی» کرد وەک بڕگەیەکی بنەڕەتی کولتووری ژنی کورد و بەشێک لە ناسنامەی کۆمەڵگای کوردی. بە وتەی ئەو، کولتوور یەکێکە لە ڕەمزە سەرەکییەکانی بوونی نەتەوەی کورد، و ڕەوانبێژی ڕوون و ڕوونکەرەوە لە مانای کەزی، کاردانەوەیەکی دروستە بۆ بەرەنگاربوونەوەی داگیرکاری کولتووری.

لە کۆتاییدا، ئاکۆ شارۆشی جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە پاراستن و بەرگرییکردن لە ڕەمزەکانی بوونی نەتەوەی کورد، تایبەت بە کولتوور و ناسنامە، بنەمای مانەوە و بەردەوامی نەتەوەمانە لە ڕووبەڕووی فشاری نەتەوەپەرستان و فاشیزمەکاندا

زیاتر ببینە... ID: 30 | Date: 2026-01-25 10:48:13

❯ ❮

پەیمانگە حکومییەکان

وردەکارییەکانی خوێندن لە پەیمانگە حکومییەکان و مەرجەکانی وەرگرتنی خوێندکاران
بارزان فارس – هەولێر

وەزارەتی پەروەردەی هەرێمی کوردستان، لە ڕێگەی بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەیمانگەکانەوە، بەردەوامە لە ڕێکخستنی کاروباری زانستی و کارگێڕی پەیمانگە حکومییەکان. محەمەد خدر قادر، بەڕێوەبەری گشتی پەیمانگەکان، لە گفتوگۆیەکدا تیشکی خستە سەر جۆری پەیمانگەکان، مەرجەکانی وەرگرتنی خوێندکاران و ئەو گۆڕانکارییە نوێیانەی کە لە کەرتی پەروەردەدا ئەنجامدراون.

بەپێی زانیارییەکان، زیاتر لە دوو ساڵە بەڕێوەبەرایەتی گشتی پەیمانگەکان کار بۆ خزمەتکردنی مامۆستایان و خوێندکاران دەکات لە چوارچێوەی یاسا و ڕێنماییە فەرمییەکاندا. محەمەد خدر قادر ڕوونکردنەوەی دا کە کارەکانی ئەم بەڕێوەبەرایەتییە تەنها پەیمانگە حکومییەکان دەگرێتەوە، چونکە پەیمانگە ناحکومییەکان ڕاستەوخۆ سەر بە نووسینگەی وەزیری پەروەردەن.

جۆری پەیمانگە حکومییەکان
بەڕێوەبەری گشتی پەیمانگەکان دەڵێت:
«ئێمە چوار جۆر پەیمانگەی حکومیمان هەیە؛ پەیمانگەی هونەرە جوانەکان بە هەموو بەشەکانییەوە، پەروەردەی وەرزشی، پەیمانگەکانی کۆمپیوتەر، و پەیمانگە پیشەییەکان کە تازە دامەزراون و خوێندن تێیاندا بە زمانی ئینگلیزییە.»

پەیمانگە پیشەییە نوێیەکان
لە هەنگاوێکی نوێدا بۆ گونجاندن لەگەڵ بازاڕی کاری سەردەم، سێ پەیمانگەی پیشەیی نوێ لە شارەکانی هەولێر، سلێمانی و کفری کرانەتەوە. ئەم پەیمانگەیانە بەشەکانی وەک (ئای‌تی، گەشتوگوزار، دیزاین و ژمێریاری) لەخۆدەگرن و خوێندن تێیاندا بە زمانی ئینگلیزی دەبێت.

مەرجەکانی وەرگرتنی خوێندکاران
سیستەمی وەرگرتن لە پەیمانگەکاندا جیاوازە. پەیمانگەکانی کۆمپیوتەر پشت بە نمرەی وانەکانی ئینگلیزی، بیرکاری و زانستی پۆلی نۆیەم دەبەستن، لە کاتێکدا پەیمانگەکانی هونەر و وەرزش جەخت زیاتر لەسەر بەهرە و تاقیکردنەوەی لێژنە پسپۆڕەکان دەکەن.

خاڵە سەرەکییەکانی وەرگرتن
• تەمەن و شوێن: یەکێک لە مەرجە سەرەکییەکانە، بەڵام بۆ ئەوانەی تەمەنیان گەورەیە پەیمانگە ئەهلییەکان وەک هەڵبژاردەیەک دەمێننەوە.
• کەسانی شایستە: وارسی پلە یەکی شەهیدان بەبێ هیچ مەرجێک لە پەیمانگە حکومییەکان وەردەگیرێن.
• ستافی خوێندن: مامۆستایان دەبێت لانیکەم بڕوانامەی بەکالۆریۆس و پسپۆڕییەکی گونجاویان هەبێت.

سەرپەرشتیکردنی پەیمانگە ئەهلییەکان
بەڕێوەبەری گشتی پەیمانگەکان ئاماژەی بە پرسی سەرپەرشتیکردنی پەیمانگە ناحکومییەکان کرد و وتی باشتر وایە ئەم کاروبارانەش لای ئەوان بێت بۆ دروستکردنی هەماهەنگییەکی باشتر، هەرچەندە لە ئێستادا لێژنەی تایبەت بۆ چاودێری و پێداچوونەوەی مەرج و ڕێنماییەکانیان هەیە.

بڕوانامە و داهاتووی دەرچووان
لە کۆتاییدا، دەرچووانی پەیمانگە حکومییەکان بڕوانامەی «دبلۆمی پەروەردەیی» وەردەگرن کە باوەڕپێکراوە و نەک تەنها لە هەرێمی کوردستان، بەڵکو لە سەرانسەری عێراقدا کاری پێدەکرێت، و ڕێگایان بۆ چوونە ناو بازاڕی کار یان درێژەدان بە خوێندن لە زانکۆکان دەکات.

⸻

زیاتر ببینە... ID: 29 | Date: 2026-01-25 09:31:32

❯ ❮

دۆخی سیاسی و ئایدیۆلۆژی

ئاکۆ شارۆشی: بۆ دەزگای وەشەن میدیا،،
ئیخوانی موسڵیمین ناوەڕۆکێکی نەتەوەپەرستانەی دژەکوردی هەیە

ئاکۆ شارۆشی، چالاکوان و نووسەری سیاسی، لە راگەیاندنێکدا ئاگاداری دا لەوەی بە گوتەی ئەو، نەتەوەپەرستی عەرەب، تورک و فارس، بە شێوەیەکی بەردەوام کاریگەریی دژەکوردی هەیە و لە چوار پارچەی کوردستاندا ئاگری قەڵاچۆکردنی کورد دەهێنرێت.

شارۆشی ئاماژەی بەوە کرد کە هەندێک لە ئەندامانی کوردزمانی ئیخوانی موسڵیمین پێویستە ئاگادار بن لەوەی ئەندامێتی لەم ڕێکخراوەدا، بە ناوی ئاینییەوە، بەڵام بە ناوەڕۆک نەتەوەپەرستییە و لە زۆربەی کاتدا دژە ماف و بوونی کوردانە.

بە گوتەی ئەو، ناوەڕۆکی ئیخوان لە بنچینەوە بۆ نەتەوەپەرستی دروست کراوە، نەک بۆ خواپەرستی، وەک ئامرازێک بۆ خەڵەتاندن و کەسبکردنی خزمەتکاری هەندێک کوردی خۆشباوەڕ کە بەرگی ئیسلامیان کردووە بە بەری ئیخواندا.

ئاکۆ شارۆشی هەروەها دەڵێت کە عەلمانیەت و هێزە ڕۆژئاواکان پاڵپشتی ئیخوان دەکەن، بۆ دروستکردنی ئاژاوە، نەتەوەپەرستی و فاشیزم، و هەروەها بۆ ناشیرینکردنی وێنەی ئیسلام و دروستکردنی بەهانە بۆ دەستێوەردانی سیاسی و ئاسایشی لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و وڵاتانی جیهانی سێیەم.

زیاتر ببینە... ID: 27 | Date: 2026-01-23 16:31:16

❯ ❮

کچان و چیاکانی کوردستان

چیاکان و کچان: هێماکانی خۆڕاگریی گەلی کوردستان “

لە مێژووی ئێمەدا هەمیشە دەگوترا تەنها چیاکان دۆستی گەلی کورد بەڵام ئەمڕۆ مێژوویەکی نوێ دەنووسرێتەوە مێژوویەک کە تێیدا یەکڕیزیی گەلی کورد لە هەر چوار پارچەی کوردستان بووەتە بەرزترین چیا و قایمترین قەڵا بۆ پشتیوانی لە ڕۆژئاڤا
یەکڕیزی چەکی سەرکەوتنمانە
ئەمڕۆ سنوورە دەستکردەکان ناتوانن ڕێگری لە لێدانی دڵەکانمان بکەن کاتێک ڕۆژئاڤا ڕووبەڕووی تەوژمی نادادی دەبێتەوە دەنگی هاوخەباتی لە باکوور باشوور و ڕۆژهەڵاتەوە دەبێتە کانییەک و دەڕژێتە ناو یەک ڕووباری گەورە ئەم یەکگرتووییە سەلماندی کە گەلی کورد یەک جەستەیە و هەر ئازارێک لە پارچەیەکدا بێت هەموو نیشتمان پێوەی دەناڵێنێت
کەزێی کچانی کورد ئاڵای شکۆ
لە سەنگەرەکانی بەرخۆداندا کەزێی کچانی کورد تەنها جوانی نییە بەڵکو هێمایەکە بۆ ئازادی ئەو کچە شۆڕشگێڕانەی کە بە کەزێی ڕستراوەکانیانەوە مێژوویەکی پڕ لە سەروەرییان تۆمار کرد نیشانی جیهانیان دا کە جوانیی ڕاستەقینە لە ئازایەتی و پاراستنی خاکدایە کەزێی ئەوان وەک تیشکی خۆر تاریکیی تیرۆر و داگیرکاری دەڕەوێنێتەوە و دەبێتە مزگێنیبەخشی سەرکەوتن بژی بەرخوودانی خۆرئاوا ..

کارۆخ سەید ڕزگار
نووسەر

زیاتر ببینە... ID: 26 | Date: 2026-01-23 11:14:11

❯ ❮

گرتوخانە

ناونیشانی ڕاپۆرت: بارزان فارس هه ولێر چاکسازیی گەورەی هەولێر؛ لەنێوان قەرەباڵغی و هەوڵەکان بۆ گۆڕینی ڕەفتاری سزادراوان.

لەکاتێکدا ناوەندەکانی چاکسازی وەک شوێنێک بۆ دووبارە ڕاهێنانەوەی سزادراوان تەماشا دەکرێن، بەڵام چاکسازیی گەورەی هەولێر لە ئێستادا لەژێر فشارێکی گەورەدایە. ئیحسان عەبدولڕەحمان، بەڕێوەبەری چاکسازیی هەرێم، لە لێدوانێکی تایبەتدا رایگە یاند ، پەردە لەسەر ڕاستییەکی تاڵ لادەبات؛ چاکسازییەکە کە توانای لەخۆگرتنی تەنها ٩٩٠ سزادراوی هەیە، لە ئێستادا زیاتر لە دوو هەزار و ٢٠٠ سزادراوی تێدا نیشتەجێیە، واتە دوو هێندە و نیوی توانای ڕاستەقینەی خۆی.
ئیحسان عەبدولڕەحمان – بەڕێوەبەری چاکسازیی هەرێم:
"بەهۆی ئەم قەرەباڵغییەوە، گرفتەکانمان لە ڕووی خزمەتگوزاری، دابینکردنی دەرمان و کەمیی توێژەرانی کۆمەڵایەتی و دەروونییەوە ڕوو لە زیادبوونە. تەنانەت بودجەی بەردەستیش بەشی پێداویستییە سەرەکییەکانی وەک جلوبەرگ و پێخەف ناکات."

بەرپرسانی چاکسازی بۆ چارەسەری ئەم دۆخە چەند پلانێکیان خستووەتە ڕوو؛ لەوانە دروستکردنی باڵەخانەی نوێ، نۆژەنکردنەوەی بینا کۆنەکان و کارکردن لەسەر پڕۆژەیاسای "سزای جێگرەوە" و "لێبوردنی گشتی" کە لە ساڵی ٢٠٢٣ـوە ڕەوانەی لایەنی پەیوەندیدار کراوە، بەڵام بەهۆی پەککەوتنی پەرلەمانەوە تا ئێستا بڕیاریان لێ نەدراوە.
لە ڕووی تەندروستی و بژێوییەوە، سەرەڕای کەمیی دەرمان، هەوڵ دراوە لە ڕێگەی ڕێکخراوەکان و خێرخوازانەوە پێداویستییە پزیشکییەکان دابین بکرێن. سیستەمی خۆراکیش لەژێر چاودێرییەکی وردی جۆری و تەندروستیدایە.
. لە ئێستادا ٦٨٨ سزادراو لەناو وەرشەکانی (دارتاشی، بەرگدروونی، کۆمپیوتەر و ئاسنگەری) کار دەکەن و لە بەرامبەردا مووچە وەردەگرن. ئامانج لێرەدا تەنها سزادان نییە، بەڵکو پێگەیاندنی تاکێکی سوودبەخشە بۆ ناو کۆمەڵگە.
پەیوەندی لەگەڵ دەرەوە:
سەبارەت بە پەیوەندییەکانیش، سزادراوان دەتوانن بە نیوەی نرخی ئاسایی پەیوەندیی تەلەفۆنی بکەن و بۆ سزادراوە بیانییەکانیش پەیوەندیی ئۆنلاین (ڤایبەر و واتسئاپ) دابین کراوە. پرۆسەی سەردانیکردنی کەسوکاریش بە هەفتانە و بە جیاکردنەوەی ڕەگەزی نێر و مێ بەردەوامە.

هەرچەندە گلەیی لە سستیی ڕێکارەکانی "ئازادکردنی مەرجدار" هەبوو، بەڵام بەڕێوەبەری چاکسازی جەخت دەکاتەوە کە ئەوان هیچ دواکەوتنێکیان نییە و کێشەکە لە ڕێکارە یاساییەکانی دادگادایە. لە کۆتاییشدا، چاودێرییەکی وردی ڕەفتاری پاسەوانان و کارمەندان دەکرێت تاوەکو هیچ پێشێلکارییەک بەرامبەر سزادراوان ئەنجام نەدرێت، بەو هیوایەی ئەم ناوەندانە ببنە وێستگەیەک بۆ گەڕانەوەی مرۆڤەکان بۆ ژیانێکی شایستە.

زیاتر ببینە... ID: 25 | Date: 2026-01-22 12:05:30

❯ ❮

ڕۆڵی ئافرەت لە هەرێمی کوردستاندا

ڕۆڵی ئافرەتان لە نێو پێگە هەرێم کوردستان

مێژوویەکی زۆر دێرین و پڕ لە شانازی هەیە و وەک یەکێک لە کۆڵەکە سەرەکییەکانی ڕاگرتنی هاوسەنگی کۆمەڵایەتی و فەرهەنگی و سیاسی لەم شارەدا دەبینرێت چونکە ئافرەتی کورد لە هەموو قۆناغە جیاوازەکاندا نەک هەر تەنها پەروەردەکارێکی سەرکەوتووی نەوەکان بووە بەڵکو لە ڕیزەکانی پێشەوەی خەبات و تێکۆشاندا بۆ چەسپاندنی مافە نەتەوەیی و مرۆییەکان دەورێکی باڵای گێڕاوە لە ڕووی کۆمەڵایەتییەوە ئافرەت لە کوردستان بەوە ناسراوە کە پارێزەری ڕەسەنایەتی و کولتووری هەمەجۆری شارەکەنیان و توانیویەتی لەناو ئەو فرە نەتەوەیی و فرە ئایینییەدا ببێتە پردێکی پەیوەندی بۆ پێکەوەژیانی ئاشتییانە و بڵاوکردنەوەی گیانی لێبوردەیی لەناو خێزان و کۆمەڵگەدا هەروەها لە بواری زانست و مەعریفەدا ئافرەتانی ئەم شارە لە مێژە لە ناوەندەکانی خوێندن و فێرکردندا پێشەنگ بوون و ژمارەیەکی زۆر لە مامۆستا و پزیشک و ئەندازیار و نووسەری لێهاتوویان لێ هەڵکەوتووە کە جێپەنجەیان بەسەر گەشەسەندنی شارستانی هەرێمەکەما دیارە و لە ڕووی ئابوورییەوە بەشدارییەکی کارایان هەبووە چ لە ڕێگەی کارکردن لە فەرمانگە دەوڵەتییەکان یان لە ڕێگەی پەرەپێدانی کارە دەستییەکان و پیشە بچووکەکان کە یارمەتیدەرێکی گەورەی بژێوی خێزانەکانیان بوون لە کاتە سەختەکاندا جگە لەمانە لە بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی گەلی کورد و خەباتی دژی ستەمکاری ئافرەتانی کورد قوربانی گەورەیان داوە و زۆرێکیان زیندانی سیاسی بوون یان لە پشتەوەی سەنگەرەکان پشتیوانی شۆڕشیان کردووە و دوای ساڵی دوو هەزار و سێش بەشێوەیەکی فراوانتر هاتنە ناو کایەی سیاسی و کارگێڕییەوە و ئێستا لە ئەنجومەنی پارێزگا و پەرلەمان و پلە باڵاکانی حکومەتدا بە وریاییەوە داکۆکی لە مافەکانی شارەکەیان دەکەن و هەوڵ بۆ باشترکردنی دۆخی ژیان و خزمەتگوزارییەکان دەدەن بە کورتی ئافرەت لە کوردستان سیمبولی خۆڕاگری و داهێنانە و بێ ئامادەیی ئەوان مەحاڵە باس لە مێژوو و ئێستا و داهاتووی ئەم شارە بکرێت چونکە ئەوان کەرەستەی سەرەکی گۆڕانکارییە ئەرێنییەکانن و بەردەوامن لە تێکۆشان بۆ بەدەستهێنانی یەکسانی و دادپەروەری زیاتر لە هەموو بوارەکاندا و ئەمڕۆش دەبینین ئافرەتانی کورد لە زانکۆی و ناوەندە ئەکادیمییەکاندا کچان و ئافرەتانی ئەم شارە لە بەدەستهێنانی پلە باڵاکانی زانستدا کێبڕکێی جیهانی دەکەن و لە ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنییشدا کار بۆ هۆشیارکردنەوەی نەوەی نوێ دەکەن دەربارەی مافە یاسایی و مرۆییەکان و پاراستنی ژینگە و پەرەپێدانی هونەرە جوانەکان کە ئەمەش نیشانەی ئەوەیە ئافرەتی کەرکووکی لە هەمان کاتدا هەم دایکی نیشتمانە و هەم بزوێنەری سەرەکی گەشەپێدانی مۆدێرنە و شارستانییەتە لە ناوچەکەدا.

زەنوێر جاف

زیاتر ببینە... ID: 24 | Date: 2026-01-17 12:37:17