❯
❮
قەیرانی سوتەمەنی
ئایا قەیرانەکان خەتای حکومەتە، یان خەتای میلەت؟
ئەمڕۆ بەیانی، کاتژمێر ٦ی بەیانی، چووم بۆ نانەواخانە بۆ نان کڕین. دوو ئۆتۆمبێل هاتن و دوو شۆفێر لێیان دابەزین بۆ نان کڕین.
ڕاستەوخۆ، یەکێکیان بەویتری گوت:
«ئۆتۆمبێلەکەم ١٨ لیتر بەنزینی خوارد.»
ئەویتریش گوتی:
«هی من ٢٠ لیتر بەنزینی خوارد.»
هەمان شۆفێر بە پێکەنینەوە گوتی:
«من دوو کارتی غازم لەگەڵ خۆم هێناوە، تا دوو جار بەنزین وەربگرم!»
ئافەرین بە تۆ! بۆ ماوەی تەنها ٤٥ کیلۆمەتر، ڕێگات بڕیوە ١٨ لیتر بەنزینت تێکردووە و ئەو قەڵەبالغییە دروست بکەیت، لە کاتێکدا بە ٨ لیتر بەنزین دەتوانیت بچیت و بگەڕێیتەوە.
ئێستا پرسیارەکە ئەوەیە:
ئایا هەموو قەیرانەکان تەنها خەتای حکومەتن؟ یان ئێمەش وەک میلەت بەشێک لە بەرپرسیارێتییەکەمان هەیە؟
ئەگەر هەر یەکێک لە ئێمە لە بەکارهێنانی سەرچاوەکان بەرپرسیارانەتر هەڵسوکەوت بکەین، بەشێک لە قەیرانەکان کەمتر دەبن.
سەنگەر میران بەگ
ڕۆژنامەنووس
زیاتر ببینە...
2026-07-28 06:00:34
ID: 37
❯
❮
مێژووی کوردستان
چیرۆکی فەزیحەی گوارەی زەندەیا لە بۆنەی فیلمی نۆلان لە لەندەن، گەنجینەی تاڵانکراوی گردی زیویە لە کوردستان (کە لە توخمە سەرەکییەکانی خوێندنی مێژووی هونەری پێش ئیسلام لە باکووری زاگرۆس) هێنایە پێشەوەی سەرنج؛ گۆڕەپانی کولتووری ماناییەکان، مادەکان.
گۆڕینی شوێنەوارێکی کۆنی سەدەی ٢٨-٢٧ پێش زایین، کە زۆر بە ئەگەرێکی زۆرەوە بە بەهای پیرۆز و ڕێوڕەسمی و نەتەوەیی بەخشراوە، بۆ "ئیکسسواراتێکی مۆدەی شەوانە" لەسەر فەرشی سووری هۆلیوود، تەنیا دەتوانرێت وەک بچووککردنەوەی ناسنامەی مێژوویی شارستانیەتێک بۆ شتێکی دیکۆرات و نیشانەی نیگای ڕۆژهەڵاتناسی و تاڵانکردنی میراتی کولتووری کۆمەڵگاکانی دیکە لەلایەن کۆلۆنیالیستەکانی ڕۆژئاوا.
ئەم شوێنە مێژووییە ٣٠٠٠ ساڵە سەر بە شاری سەققزە کە یەکێکە لە شارەکانی کوردستان. لە ئێستادا زانیاری نادروست لەسەر ئەم شوێنە مێژووییە بڵاودەبێتەوە و بانگەشەی ئەوە دەکەن کە سەر بە مێژووی ئێرانە، بەڵام بە لێکۆڵینەوەیەکی سادە مرۆڤ دەتوانێت ڕاستییەکان ئاشکرا بکات. ئەم پێگەیە بەڵگەیە لەسەر بوونی شارستانیەتی شارستانی لە کوردستاندا.
سەنگەر میران نەگ
ڕۆژنامەنووس
سەرچاوە مێزۆپۆتامیا
زیاتر ببینە...
2026-07-26 06:52:26
ID: 36
❯
❮
تاڤگەی شەرانش
تاڤگەی شەرانش – وەشەن میدیا
تاڤگەی شەرانش، کە لە دەڤەری سندیا سەر بە زاخۆ هەڵکەوتووە، یەکێکە لە جوانترین شوێنە سروشتییەکانی هەرێمی کوردستان. ئەم تاڤگەیە بە سروشتە سەوزەکەی، ئاوە زلالەکەی و هەوای فێنکەکەی ناسراوە.
بەهۆی بەرزی شوێنە جوگرافییەکەیەوە، تەنانەت لە وەرزی هاویندا پلەی گەرما زۆرجار لە ٣٠ پلەی سەنتیگراد تێناپەڕێت، بۆیە بووەتە شوێنێکی سەرەکی بۆ گەشت و پشوودان و سەرنجی هەزاران گەشتیار لە ناوخۆ و دەرەوەی هەرێم ڕادەکێشێت.
وەشەن میدیا ـ سەنگەر میران بەگ ـ ڕۆژنامەنووس
زیاتر ببینە...
2026-07-01 05:58:56
ID: 35
❯
❮
لەیلا قاسم
لەیلا قاسم؛ بووکە گەشی کوردستان و شکۆمەندی سێدارە
لەیلا قاسم تەنها ناوێک نییە لە مێژوودا، بەڵکو سیمبولی خۆڕاگری و ئیرادە و قوربانیدانی ئافرەتی کوردە بۆ نیشتمانەکەی. ئەو یەکەم ژنە تێکۆشەر بوو کە لە پێناو دۆزی ڕەوای گەلەکەیدا چووە سەر سێدارە و سەری بۆ دوژمن دانەواند.
یادی کچە کوردێک دەکەینەوە کە مێژووی نەتەوەیەکەی بە خوێنی خۆی نەخشاند. لەیلا قاسم، ئەو کچە چاوگەشەی خانەقین کە لە ١٢ی ئایاری ١٩٧٤دا، کاتێک جەلادەکانی ڕژێمی بەعس ویستیان ئیرادەی بشکێنن ئەو بە سرودی "ئەی ڕەقیب" و بە دەنگێکی بەرزەوە بەرەو سێدارە هەنگاوی نا.
بۆچی لەیلا قاسم جیاواز بوو؟
لەیلا تەنها چالاکوانێکی سیاسی نەبوو، بەڵکو پەیامێکی گەورەی بە گوێی جیهاندا دا:
• خۆڕاگری لە زیندان: سەرەڕای هەموو ئەشکەنجە دڕندەکانی بەعس لەیلا ئامادە نەبوو هیچ زانیارییەک بدات.
• پێشەنگی ئافرەتان: ئەو سەلماندی کە ئافرەتی کورد لە ڕیزەکانی پێشەوەی خەباتدایە و هیچ کەمتر نییە لە پیاوان لە مەیدانی بەرگریکردن لە خاک.
شەهیدبوونی لەیلا قاسم کۆتایی نەبوو، بەڵکو سەرەتایەک بوو بۆ ڕاپەڕینی هەزاران لەیلای تر. ئەو لە کاتی سێدارەدانەکەیدا تەنها ٢٢ ساڵ بوو بەڵام ناوی بۆ هەمیشە بە نەمری لە لاپەڕە زێڕینەکانی مێژوودا مایەوە.
زەنوێر جـاف
زیاتر ببینە...
2026-05-12 06:06:20
ID: 34
❯
❮
ئەنفال
کوردی / عربي
پەیامی سەرۆک بارزانی بۆ سی و هەشت ساڵەی کارەساتی ئەنفال
بە ناوی خوای گەورە و میهرەبان
ئەنفال برینێكی قووڵە لە دڵی هەموو خەڵكی كوردستان، یەکێکە لە گەورەترین تاوانەکان کە لەلایەن دەسەڵاتدارانی پێشووی عێراقەوە بە شێوەیەکی سیستەماتیک و ئامانجدار لەدژی گەلی كوردستان پیادە كرا. لە ئەنجامی ئەو كردەوە نامرۆڤانەیەدا سەد و هەشتا و دوو هەزار هاوڵاتیی کورد بە بێ ئەوەی هیچ تاوانێكیان كردبێت و تەنیا لەبەر كوردبوونیانەوە بێسەروشوێن و شەهید كران. هەروەها كیمیابارانكردن، تەعریب، دەركردنی بەزۆر، گۆڕینی دیموگرافی و وێرانكردنی هەزاران گوند و هەوڵدان بۆ تێكدانی هەموو بنچینەكانی ژیان لە كوردستان، بەشێكی تری ئەو تاوانانە بوو كە حكومەتی پێشووی عێراق لەدژی گەلی كوردستان ئەنجامی داوە.
ئەنفال زوڵمێكی زۆر گەورە بوو لە هەمانكاتدا وانەیەكی گرنگە بۆ نەوەكانی ئێستا و داهاتوو كە نابێ لەژێر هیچ بارودۆخێكدا فەرامۆش بكرێت. پێویستە لە ئاستی نێودەوڵەتی ئەم تاوانە بە جینۆساید بناسرێت و لە ئاستی عێراقدا ئەو دڵنیاییە هەبێت کە ئەم تاوانانە لە بەرانبەر گەلی كوردستان هەرگیز دووبارە نابنەوە. هەروەها ئەركی سەرشانی دەوڵەتی عێراقە قەرەبووی ئەنفال و ئەو جینۆسایدە بكات كە لەدژی میللەتەكەمان ئەنجام دراوە.
لە یادی سی و هەشت ساڵەی كارەساتی ئەنفالدا هەزاران سڵاو بۆ گیانی پاكی شەهیدانی ئەنفال و هەموو شەهیدانی كوردستان دەنێرین، و هاوبەشی خەم و ئازاری خێزان و كەسوكاری سەربەرزی ئەنفالین.
مسعود بارزانی
14ی نیسانی 2026
زیاتر ببینە...
2026-04-14 09:02:42
ID: 33
❯
❮
من کوردێکی موسڵمانم یان موسڵمانێکی کوردم؟ ئاین یان نەتەوە؟
رۆژنامەنووس: خەلیل مهاجیر
پرسیارێکە لای زۆرێکمان مشتوموڕی لەسەر ئەکرێت، کە ئایە من ئەبێت مسوڵمان بم، یان کورد بم، ئایە من بۆم هەیە تەنها دین یاخود نەتەوە هەڵبژێرم؟ ئەم بابەتە وای کردوە بەشێک لە خەلکی حاشای لە کورد بوونی خۆیان بکەن بڵێن ئێمە تەنها مسوڵمانین، با بزانین ئەیە ئەکرێت ئێمە نەتەو و دین لە یەک ڕوانگەوە بەراورد بکەین، ئایە ئەکرێت لەبەر دین واز لە نەتەوە و کورد بوونی خۆمان بهێنین یاخود بەهۆی کورد بوونەوە واز لە دین بێنین.
لە سەرتەدا ئەگەر شیکردنەوەیک بۆ هەریەکێک لە واتای نەتەوە و ئاین بکەین بزانین چین وە جیاوازیان جیە:
ئاین:
ئاین لە ڕوانگەی جیاوازەوە پێناسە کراوە، بەڵام بە گشتی دەتوانرێت بەم شێوەیە پێناسە بکرێت:
ئاین کۆمەڵێک باوەڕ و ڕێوشوێن و نەریت و کردارە کە پەیوەندی بە شتە پیرۆزەکان، خودا یان ڕاستییە سەروو سروشتییەکانەوە هەیە، واتا ئاین پەیوەندیکی روحیە لە نێوان مرۆڤ و خودا، زۆرجاریش ئاین ڕێگە خۆشکەر ئەبێت بۆ ئەوەی مرۆڤ بتوانێ لە کۆمەڵە شتانێک تێبگات.
نەتەوە:
نەتەوە کۆمەڵگایەکی مرۆیییە کە بەھۆی ھۆشیاریی کۆمەڵایەتی و زمان و کەلتوور و مێژووی ھاوبەشەوە یەکیان گرتووە و خاوەنی ویستی بەرزکردنەوەی بەرژەوەندییە ھاوبەشەکانیانن، واتا کۆمەڵە کەسانێکن لەسەر یەک خاک و ژینگە دەژین خاوەنی هەمان زمان و داب و نەریتن .
کەواتە لەم پێناسانە بۆمان دەر ئەکەوێت کە ئاین، بریتیە لە پەیوەندی نێوان مرۆڤ و خوداوە، نەتەوەش بریتیە لە پیوەندی مرۆڤ بەو خاک و زمانەی کە لێی هاتۆتە سەر دونیا، بۆیە ئاین و نەتەوە دوو شتی لێک چیاوازن ناکڕێت مرۆڤ لە یەک ڕوانگەوە سەیریان بکات ، مرۆڤ ئەتوانێت ئاینەکەی بگۆرێت بەڵام هیچ کات ناتوانێت نەتەوە و ناسنامەی خۆی بگۆرێت، تەنانەت پێغەمبەر (محمد) د.خ لە کاتێک دا قەومەکەی دژی ئاینەکی وەستان و ئازارو ئەشکەنجەی زۆریان دا، باڵم هیچ کات حاشای لە نەتەوەکەی خۆی نەکرد هەر لەگەڵیان ماوە، بۆیە ناکرێت ئێمە بەهۆی ئاینەوە پشت لە کورد بوون و نەتەوەی خۆمان بکەن.
زیاتر ببینە...
2026-03-06 20:20:47
ID: 32
