❯
❮
مەسعود پزیشکانی
پزیشکان لە نێوان ئەمریکا و ئیسرائیل دیل لە دەستی خەمنەیی و ڕژێمەکەی “
ماوەی چەند ساڵی رابردوو، ناوی مسعود پزیشکیان وەک یەکێک لە سیاسەتمەدارانی ناو ڕژێمی ئیران
دەردەکەوێت کە هەوڵ دەدات وێنەیەکی جیاواز لە سیاسەتی ناوخۆ و دەرەوە پیشان بدات. هەرچەندە ئەو بە شێوەیەکی فەرمی بەشێکە لە دەسەڵاتی ڕژێم، بەڵام لە زۆر بارەوە بە پیاوێکی میانڕەو ناسراوە کە هەوڵ دەدات نێوان هێزە توندڕەوەکان و داواکارییەکانی گەلی ئیران تێکەڵ بکات وەک پرۆژەیەکی نیشتیمانی
پزیشکیان بە هۆی ڕەچەڵەکی کە کوردە خۆی، جێگەی تایبەتی لە دڵی زۆرێک لە کورداندا هەیە ئەمریکا و ئیسرائیل دەزانن ئەمە وای کردووە کە هەندێک لە خەڵک چاوەڕوانی ئەو بن بۆ ئەوەی دەنگی کەمینەکان و نەتەوە جیاوازەکان بگەیەنێتە ناو سیستەمی سیاسیی ئیران. بەڵام لە هەمان کاتدا، سنوورەکانی ئەو لە ناو سیستەمێکی گەورە و تونددا دیارە، چونکە هەر سیاسەتمەدارێک لە ئیران ناچارە لە چوارچێوەی یاسا و دەسەڵاتی سەرەکیی ڕژێمی ئیسلامی ئیران کار بکات
لە ڕووی سیاسەتی دەرەوەی وڵاتەکەی هەڵوێستی وڵاتانی وەک ئەمریکا و ئیسرائیل بەرامبەر هەر کەسێک کە بەشێک بێت لە سیستەمی ئیران، زۆرجار بە گومان و پەیوەندیدار بە سیاسەتی گشتیی ئەو وڵاتەوە دەبینرێت، نەک تەنها بە تایبەتمەندییەکانی تاکەکەس بەم شێوەیە، هەرچەندە پزیشکیان وەک کەسێکی میانڕەو ناسراوە، بەڵام ئەمە بە تەواوی بەس نییە بۆ ئەوەی سیاسەتی نێودەوڵەتی بەرامبەر ئیران بگۆڕدرێت، چونکە ئەم سیاسەتانە زۆرجار لەسەر بنەمای بەرژەوەندییە ستراتیژییەکان و هاوکێشە نێودەوڵەتییەکان دادەنرێن.
لە کۆتاییدا، پزیشکیان دەتوانێت وەک نموونەیەکی سیاسەتمەدارێکی ناوخۆیی ببینرێت کە هەوڵی گۆڕان دەدات، بەڵام گۆڕان لە سیستەمێکی وەک ئیراندا کارێکی ئاسان نییە. ئەوەی گرنگە، ئەوەیە کە چۆن دەتوانرێت نێوان هیوای گەلان و سنوورەکانی دەسەڵات هاوسەنگی دروست بکرێت
کارۆخ سەید ڕزگار
نووسەر
زیاتر ببینە...
2026-03-20 14:37:50
ID: 67
❯
❮
مەرجەکانی هەرێم بۆ دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوتی عێراق
ئارام شێرکۆ
%95 داهاتی حکومەتی عێراق پشتی بەستووە بە پارەی فرۆشتنی نەوت و هەناردەکردنی نەوت
دیارە پاش دەسپێکی شەڕی نێوان ئەمەریکاو ئیسرائیل و ئێران گەروی هورمز داخرا لەلایان ئێرانەوە ئەمەیش بوو بەهۆکاری وەستانی هەناردە کردنی نەوتی عێراق کە ڕۆژانە زیاتر لە چوار ملێون بەرمیل نەوتی هەناردە دەکرد .
لە ئێستاشدا تاکە دەروازە بۆ هەناردە کردنی نەوتی عێراق بۆری نەوتی هەرێمە بۆ بەندەری مینای جیهانی تورکی بۆ ئەمەش حکومەتی هەرێم چەند مەرێکی هەیە کەویش مووچە و دۆلار و گومرگ.
لە نوێترین پێشهاتی پەیوەندییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا سەبارەت بە دۆسیەی وزە، نەبیل مەرسوومی، شارەزای ئابووریی عێراقی، پەردەی لەسەر کۆمەڵێک مەرجی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لادا کە ئاراستەی حکوومەتی فیدراڵی کراون، وەک پێشمەرج بۆ ڕێگەدان بە دەستپێکردنەوەی هەناردەکردنی نەوتی هەرێم و کەرکووک لە ڕێگەی بۆریی نەوتی هەرێمی کوردستانەوە بۆ بەندەری جەیهانی تورکیا.
بەپێی گوتەکانی مەرسوومی، داواکارییەکانی هەرێم تەنها پەیوەست نین بە تێچووی دەرهێنانی نەوت، بەڵکوو پرسە داراییە هەڵپەسێردراوەکانی ساڵی ڕابردوو و ئەمساڵیشیان گرتووەتەوە، یەکێک لە سەرەکیترین مەرجەکان بریتییە لە پابەندبوونی بەغدا بە خەرجکردنی تەواوی مووچە دواکەوتووەکانی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان کە لە ساڵی ڕابردووەوە مابوونەوە.
لەلایەکی ترەوە، هەرێم داوای کردووە کارکردن بە سیستەمی "ئەسیکۆدا" بۆ چاودێریی گومرگی لە دەروازە سنوورییەکانی هەرێم ڕابگیرێت، کە ئەمە وەک خاڵێکی ناکۆکی لە نێوان هەردوو لا لەسەر دەسەڵاتە داراییەکان و داهاتی نانەوتی سەیر دەکرێت، هاوکات مەرجێکی تر بریتییە لە دابینکردنی دۆلار بە نرخی فەرمیی بانکی ناوەندی بۆ بازرگانانی هەرێمی کوردستان، هاوشێوەی پارێزگاکانی تری عێراق، بۆ کەمکردنەوەی گوشار لەسەر بازاڕەکان.
شارەزایان پێیان وایە کە ئەم مەرجانەی هەرێم نیشانەی ئەوەن کە کێشەی نەوت تەنها تەکنیکی و یاسایی نییە، بەڵکوو بەشێکە لە پاکێجێکی گەورەتری سیاسی و، هەولێر دەیەوێت گەرەنتیی دارایی وەربگرێت بەرلەوێی کلیلی بۆریی نەوتەکە ڕادەست بکات.
زیاتر ببینە...
2026-03-15 18:30:09
ID: 66
❯
❮
پارێزگاری حەسەکە
نورەدین ئەحمەد، پارێزگاری حەسەکە، لەگەڵ عەبدوڵڵا عەبدوڵڵا، بەڕێوەبەری گشتی کاروباری شارستانی لە وەزارەتی ناوخۆی سووریا و لایەنە پەیوەندیدارەکان، لە تەلاری پارێزگا کۆبوونەوەیان ئەنجامدا.
تەوەری سەرەکی گفتوگۆکانی کۆبوونەوەکە سەبارەت بە میکانیزمی جێبەجێکردنی مەرسوومی کۆماری ژمارە /١٣/ بوو، کە پێدانی ڕەگەزنامەی سووری بە هاووڵاتیانی کورد مسۆگەر دەکات.
لە کۆتایی کۆبوونەوەکەدا، ڕێککەوتن لەسەر داڕشتنی میکانیزمێکی کارکردن و پێکهێنانی لیژنەیەک بۆ وەرگرتنی داواکارییەکان هاتە دەست.
هەروەها بڕیار درا لە چەند ڕۆژی داهاتوودا کاتی دەستپێکردنی وەرگرتنی داواکارییەکان بە فەرمی ڕابگەیەنرێت.
زیاتر ببینە...
2026-03-03 09:14:53
ID: 65
❯
❮
هێرشی ئەمریکا بۆ ئێران
بەشێک لە چاودێرانی سیاسی وڵاتانی کەنداو پێیان وایە هێرشی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئیران لەدرنگانی شەودەبێت شۆک هێنەر دەبێت بۆ جیهان
کارۆخ سەید ڕزگار
لبنان بیرووت
زیاتر ببینە...
2026-02-24 18:41:02
ID: 64
❯
❮
کەرتی غەزەی فەلەستین
عەلی شەعس و قۆناغی نوێی بەڕێوەبردنی کەرتی غەزەی فەلستین لە داهاتوودا “
دکتۆر عەلی شەعس کەسایەتییەکی ئەکادیمی و شارەزای بواری ئەندازیارییە لە ساڵی ١٩٥٨ لە گەڕەکی خان یونس لە کەرتی غەزە لەدایکبووە بەهۆی پاشخانە زانستییەکەی و بڕوانامەی دکتۆرا لە ئەندازیاریدا وەک کەسایەتییەکی تەکنۆکرات و بەتوانا بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری کەرتی غەزە لەم قۆناغە هەستیارەدا دەبینرێت
لەم دواییانەدا لەلایەن ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە (UN) ئاگادارکراوەتەوە هەرکات وەک بەرپرسی کاتی سەرپەرشتی کاروباری کەرتی غەزەی کرد لە داهاتوودا گرنگترین خاڵەکانی ئەم سپاردنە بریتین لە
گەڕانەوەی پەنابەرانی فەلەستینی لە واڵات
وەگرنگە بەرپرسیارێتی گەڕانەوەی ئاوارە و پەنابەرانی کەرتی غەزەیە بۆ سەر ماڵ و حاڵی خۆیان لە پێشنەی کارەکانی بێت “
نەتەوە یەکگرتووەکان بەڵێنی داوە لە چوارچێوەی پڕۆژەی مرۆڤدۆستیدا هاوکار و پاڵپشتی تەواوی پرۆسەی نیشتەجێکردنەوەی پەنابەران بێت
ئاوەدانکردنەوە بەهۆی پسپۆڕییەکەی لە ئەندازیاریدا چاوەڕوان دەکرێت دکتۆر عەلی شەعس ڕۆڵێکی کاریگەر بگێڕێت لە دووبارە بونیادنانەوەی ژێرخانی وێرانبووی کەرتی غەزەدا …
کارۆخ سەید ڕزگار
لبنان بیرووت
زیاتر ببینە...
2026-02-22 20:30:40
ID: 63
❯
❮
رۆژهەڵاتی ناوەڕاست
شیکاری سیاسی ئەگەری گۆڕینی ڕێرەوی ئابووری هەرێمی کوردستان و خەتی داود هاوکێشەی هێزە ناوچەییەکان لە ڕۆژ هەڵاتی ناوەڕاست “
لە ژێر کاریگەری گۆڕانکارییە جیبۆلیتیک خێراکان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست،
لە پرۆژەی ڕێڕەوی داوت کە حوکومەتی ئیسرائیل ڕایگەیاندوە چەند ساڵێکە کاری بۆ دەکات زۆرتر دەچێتە سەر ئەگەری گۆڕینی ڕێرەوی ئابووری هەرێمی کوردستان بۆ ئاراستەی ڕۆژئاوای کوردستان و ناوچەکانی سوریادا، بۆ هەناردەکردنی نەوت و هاوردەکردنی کاڵاو و پێداویستییە سەرەکییەکان هەرێم ئەم سناریۆیە ئەگەرچی هێشتا بە شێوەیەکی ڕەسمی پشتڕاست نەکراوە بەڵام لە ڕوانگەی شیکارییەوە پەیوەستە بە هاوکێشەی هێز و بەرژەوەندییە نێودەوڵەتی و ناوچەییەکاندا
هەندێک بۆچوونی سیاسیەکانی وڵاتانی کەنداوی عرەبی لەسەر پرۆژەی داوت ئەم پرسیارە دەبەستنەوە بە هەوڵی هێزە گەورەکان وەک ئەمرکیا و ئیسرائیل بۆ دروستکردنی ڕێگای جێگرەوەی ئابووری کە خاڵی کۆتایی پرۆژەی داود هەرێمی کوردستانە لە ژێر هەژموون و فشاری تورکیا دەردەهێنێت لە ئێستادا،
لەکاتێکدا زۆربەی هەناردەی نەوت و بازرگانی هەرێم لە ڕێگای تورکیاوە بۆ هەرێم هاوردە ، دەکرێت کە ئەمە دەکرێتە ئامرازێکی فشاری سیاسی لە کاتی ناکۆکییەکاندا بۆیە گۆڕینی ڕێگاکە ئەگەر ڕوو بدات، دەتوانێت هاوسەنگی هێز بگۆڕێت لە ناوچەکەدا “
لە هەمان کاتدا، ڕۆژئاوا و باشووری سوریا خۆیان بە ناوچەیەکی ستراتیژی دەردەکەون بە تایبەتی ئەگەر ڕێگایەکی ئابووری بەردەوام لەنێوانیان هەرێمی کوردستان دروست بکرێت. ئەمە نە تەنها پرسی نەوتە، بەڵکو پەیوەستە بە سیاسەتی ناوچەیی ئاسایشی سنوور، و هاوکارییە سیاسییەکانیش “
هەرچەندە گرنگترین فاکتەر بریتییە لە بڕیاری هێزە ناوخۆییەکان لە هەرێم بەتایبەت یەکێتی و پارتی چارەنووسسازە چونکە هەر گۆڕانێکی ستراتیژی لە ڕێرەوی ئابووری بەبێ ڕەزامەندی و بەرژەوەندی ناوخۆیی جێبەجێ نابێت هەروەها، حکومەتی ناوەندی عێراق و بارودۆخی یاسایی نەوتیش کاریگەرییەکی گەورەیان هەیە
لە کۆتاییدا، باسکردنی ئەم پرسیارە وەک پلانی نزیک جارێ زۆر زوە بەڵام وەک سناریۆیەکی ژئوپۆلیتیکی جێگای شیکارییە هەرێمی کوردستان هەمیشە هەوڵ دەدات ڕێگای جێگرەوە بدۆزێتەوە بۆ پاراستنی ئاسایشی ئابووری خۆی بەڵام گۆڕینی ڕێرەوی ستراتیژی پەیوەستە بە هاوکێشەیەکی زۆر ئاڵۆزی هێزە ناوخۆیی و ناوچەیی و نێودەوڵەتییەکان ..
کارۆخ سەید ڕزگار
نووسەر ، لبنان بیرووت
زیاتر ببینە...
2026-02-17 13:24:37
ID: 62
