شارستانیەتی ئاشووری یەکێک بوو لە شارستانیەتە بەهێز و ڕێکخراوەکانی مێژووی ڕۆژهەڵاتی نزیکی دێرین، لە باکووری میزۆپۆتامیا درێژدەبووەوە، لە ناوچەکەی ئێستا باکووری عێراق، لە نێوان سەدەی بیست و چوار و حەوتەمی پێش زایین.
وەک شار-دەوڵەتێکی بچووک لە دەوروبەری ڕووباری دیجلە بە ناوی عاشور دەستی پێکرد و وردە وردە پەرەی سەند و بوو بە ئیمپراتۆریەتێکی ترسناک، درەوشاوەیی ئیداری لەگەڵ هێزی سەربازی تێکەڵ کرد.

سەرەتا ئاشوور ملکەچی شارستانییەتە کۆنەکانی وەک ئەکەدیەکان و بابلییەکان بوو، بەڵام بە خێرایی ڕێگای خۆی بۆ باڵادەستی دروست کرد. لە سەردەمی سارگۆنی دووەم و سەناحریب و ئەشوربانیپاڵدا، ئیمپراتۆریەتەکە گەیشتە لوتکە و لە کەنداوی فارسەوە تا دەریای ناوەڕاست درێژ بووەوە.
سوپای ئاشووری یەکەم کەس بوون کە بە شێوەیەکی کاریگەر گالیسکە ئاسنینەکانیان بەکارهێنا و ڕێکخستنی سەربازی توند و ئەندازیاری پێشکەوتووی گەمارۆدانیان وای لێکردن کە ئامێرێکی بێبەزەیی بن بۆ فراوانکردن.

ئەشوربانیپاڵ لە نەینەوای پایتەختی خۆیان یەکێک لە یەکەم کتێبخانەکانی مێژوو دروستکرد، کە هەزاران لوحی مێخی تێدابوو کە ئەفسانە ئەفسانەکانی وەک داستانی گیلگامێشیان پاراستبوو.
نەینەوا شارێکی گەورە بوو کە دیواری گەورە و باخچەی گرانبەها و کۆشکەکانی بە ڕەیلیف ڕازاوەتەوە کە یادی سەرکەوتن و شەڕەکانی دەکرد.

سەرەڕای گەورەیی ئاشوور لە کۆتاییدا لە ساڵی ٦١٢ پێش زایین کەوتە خوارەوە، دوای هاوپەیمانی نێوان بابلییەکان و مادەکان.
کەوتنی هێندە توندوتیژ بوو، نەینەوا لە وێرانەدا کورت بووەوە کە بۆ چەندین سەدە لەبیرکرا.
رۆژنامەنووس سەنگەر میران بەگ